Przemoc w rodzinie to jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste członków rodziny, w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą.
Przemoc może mieć charakter:
- instrumentalny - środek do realizacji ściśle określonych celów;
- bezinteresowny - poszukiwanie wyłącznie zadowolenia w znęcaniu się nad innymi;
- indywidualny lub zbiorowy.
Charakterystyczne cechy przemocy:
- przemoc jest zawsze intencjonalna,
- przemocą jest naruszanie jakichś praw i dóbr osobistych jednostki,
- przemocą jest także naruszenie praw i dóbr jednostki, które uniemożliwia mu samoobronę,
- przemoc powoduje zawsze jakieś szkody,
- przemoc lubi się powtarzać,
- przemoc jest często rozpaczliwym zagłuszeniem poczucia niemocy,
- za przemoc odpowiedzialny jest sprawca, bez względu na to, co zrobiła ofiara,
- niektóre przejawy grożenia przemocą są w istocie aktami przemocy,
- nie każda forma przemocy jest ścigana przez prawo.
PAMIĘTAJMY !!!
Dziecko jest ofiarą przemocy, jeśli dorasta w rodzinie, w której istnieje przemoc.
Klasyfikacja rodzajów przemocy w rodzinie:
- przemoc fizyczna - naruszanie nietykalności fizycznej. Przemoc fizyczna jest intencjonalnym zachowaniem powodującym uszkodzenie ciała lub niosącym takie ryzyko, np.: popychanie, szarpanie, ciągnięcie, szturchanie, klepanie, klapsy, ciągnięcie za uszy, włosy, szczypanie,, kopanie, bicie ręką, pięścią, uderzenie w twarz - tzw. "policzek", przypalanie papierosem, duszenie, krępowanie ruchów, itp.;
-
przemoc psychiczna - naruszenie godności osobistej. Przemoc psychiczna zawiera przymus i groźby np.: obrażanie, wyzywanie, osądzanie, ocenianie, krytykowanie, straszenie, szantażowanie, grożenie, nieliczenie się z uczuciami, krzyczenie, oskarżanie, obwinianie, oczernianie, krzywdzenie zwierząt, czytanie osobistej korespondencji, ujawnianie tajemnic, sekretów, wyśmiewanie, lekceważenie, itp.;
Przemoc psychiczna jest najczęstszą formą przemocy i jest trudna do udowodnienia.
- przemoc seksualna - naruszenie intymności. Przemoc seksualna polega na zmuszanie osoby do aktywności seksualnej wbrew jej woli, kontynuowaniu aktywności seksualnej, gdy osoba nie jest w pełni świadoma, bez pytania jej o zgodę lub gdy na skutek zaistniałych warunków obawia się odmówić. Przymus może polegać na bezpośrednim użyciu siły lub emocjonalnym szantażu. Np.: wymuszanie pożycia, obmacywanie, gwałt, zmuszanie do niechcianych praktyk seksualnych, nieliczenie się z życzeniami partnerki/partnera, komentowanie szczegółów anatomicznych, ocenianie sprawności seksualnej, wyglądu, itp.;
- przemoc ekonomiczna - naruszenie własności. Przemoc ekonomiczna wiąże się celowym niszczeniem czyjejś własności, pozbawianiem środków lub stwarzaniem warunków, w których nie są zaspokajane niezbędne dla przeżycia potrzeby. Np.: niszczenie rzeczy, włamanie do zamkniętego osobistego pomieszczenia, kradzież, używanie rzeczy bez pozwolenia, zabieranie pieniędzy, przeglądanie dokumentów, korespondencji, dysponowanie czyjąś własnością, zaciąganie pożyczek "na wspólne konto", sprzedawanie osobistych lub wspólnych rzeczy bez uzgodnienia, zmuszanie do spłacania długów, itp.
- zaniedbanie - naruszenie obowiązku do opieki ze strony osób bliskich. Jest formą przemocy ekonomicznej i oznacza np.: nie dawanie środków na utrzymanie, pozbawianie jedzenia, ubrania, schronienia, brak pomocy w chorobie, nie udzielenie pomocy, uniemożliwianie dostępu do miejsc zaspokojenia podstawowych potrzeb: mieszkania, kuchni, łazienki, łóżka, itp.;
Jak rozpoznać przemoc w rodzinie?
Jeśli zdarza się, że ktoś bliski działając celowo i wykorzystując swoją przewagę:
- popycha, policzkuje, bije, szarpie, drapie;
- obrzuca Cię obelgami, wyzwiskami;
- mówi, że „jesteś nic nie wart”, zmusza do robienia rzeczy, które są dla Ciebie poniżające;
- powoduje Twoje ograniczenia kontaktów z rodziną, bliskimi, przyjaciółmi i znajomymi;
- kontroluje w pełni Twoje wydatki;
- utrudnia Ci dostęp do Twojej własności;
- w przypływie złości niszczy Twoją własność;
- wpędza Cię w poczucie winy;
- grozi, że zrobi Tobie i twoim bliskim krzywdę;
- uważa, że zasługujesz na takie traktowanie;
- uważa, że wszystkie powyższe rzeczy robi dla Twojego dobra;
można przypuszczać, że doznajesz przemocy ze strony tej osoby!